In een glazen pot

Als een idioot! Zo voel ik me vandaag, want ik ben verdwaald. In mijn eigen doolhof worstel ik. Hoe zal ik hieruit komen? Het doel van mijn reis in Peubla, Mexico, is begonnen: in residency bij Arquetopia. Dat het programma lijvig is, weet ik voordat ik er aan begin. En toch… de wending die dit proces aanneemt, maakt mij kwetsbaar en heel klein.

Aangezien we in deze residency niet volledig aan ons lot zijn overgelaten, worden we regelmatig via individuele kritiek een spiegel voorgehouden. Dit is bedoeld om ons individiuele proces te sturen. Denk niet dat we hierbij niet in het diepe worden gegooid.

This slideshow requires JavaScript.

indrukken van onze ‘printmaking’ klas

Dinsdag en tijd voor kritiek. Mijn eigen drang rust als een enorme blok op me, waarvan ik me vandaag extra bewust ben. Ik ben de klus helemaal kwijt geraakt. Het is week drie van de zes tijdens deze residency. Hoewel ik steeds uitkijk naar de 30 minuten voor reflectie, ervaar ik nu frustratie. Naar mijn gevoel ontstaat een katastrove. Met een niet te plaatsen gevoel verlaat ik de kamer waarin ik tot hartverschurende inzichten kom. Samen met de begeleiding zijn er frustrerende conclussies getrokken. Het programma, dat bestaat uit workshops, seminars, site trips en een zelf sturende proces, neemt me mee naar een turbullent moment. Het woord ‘schaamte’ dekt de lading nieteens, te beschrijven hoe ik me diep van binnen voel. Mijn hoofd is in de war. Vandaag verdrink ik, terwijl de bodem ver weg lijkt te zijn.

Ik vind een bijna dode vogel op balkon. Mijn poging om het nog te laten leven mislukt. Het lijkt erop dat het tegen een ruit is gevlogen. Ik herinner me taferelen uit mijn jeugd waarbij vogels tegen ruiten aanvliegen in Commewijne, Suriname. Met een sproei-ritueel van water over hun kop breng ik zo een half dode dier weer tot leven. Deze keer sterft de vogel, nog voordat ik bij een kraan aankom.

Geen idee wat te doen met het dode dier. Ik besluit het in een glazen pot te doen, want ik kan het niet opbrengen om het op een onrespectvolle wijze weg te doen. Daarom besluit ik het te bewaren. ‘Het zal ergens toe dienen’, overtuig ik mezelf. De pot met inhoud gaat bij mijn spullen in de studio. De andere deelnemers opperren zoiets als door mij toedoen zal er nog een regel ontstaan: ‘geen dode dieren toegestaan in de studio’. Toch, zo makkelijk laat ik me niet weerhouden van het plan om mijn vonds op te bergen.

Zo heb ik ruimte iets met het dode dier te doen. In mijn dagboek maak ik aantekeningen in relatie tot thema’s van mijn zelf sturende project: dood, leven en wedergeboorte. Ik zal het dode dier daarom niet laten gaan. Rotten is letterlijk terug gaan naar het niets. Het symboliseert de weg naar het al weet ik zelf.

This slideshow requires JavaScript.

mijn gevonden schat: de dode vogel in de glazen pot

Het idee is om het rottingsproces van mijn schat te vertalen. Dat het een schilderij mag worden lijkt misschien uniek. Het is geen vrijbrief voor een makkelijke reflectie op deze dinsdag. Ik ben gevangen in het onfunctioneren van mijn gedachten. Heel stil zit ik als een sombi erbij. ‘Waar te beginnen met het beantwoorden van de vragen?’ In mijn hoofd loopt maar een zin te zeuren: ‘Oh fuck… eerst verslaap ik me en nu zit ik hier te lummelen.’ Met dit oordeel is de confrontatie van al die vragen niet makkelijker. Ik zit met een mond vol tanden. Dan geef ik toe: ik kan niet in op de vragen, want in plaats van de opgestuurde literatuur te lezen, houd ik me bezig met het boek “Dying for Ideas”. ‘In deze ontmoeting kan ik me helemaal niets bedenken.’ Zo reageer ik in mezelf wanneer mij wordt gevraagd wat mijn shaduw is, ofwel welke vorm mijn werk betekenisloos maakt. In alle eerlijkheid geef ik me over en vertel dat ik geen idee heb waar het overgaat.

Dat ik geen van de readings die wij ontvangen heb doorgenomen, eist zijn tol. Waarom ik nu voor een blokkade sta, is mijn eigen schuld. Er wordt van me verwacht de existentiele boeken met rust te laten. ‘Existential becomes emotional’, wordt me nog eens nagezegd. Ook het deel van ons gesprek over vragen waarmee ik zelf zit, of waarmee ik de toeschouwer van mijn werk wil verheerlijken, lijkt uitzichtloos. Alles voelt onduidelijk, alsof het woorden in een vreemde taal zijn. Op een andere dag, na onze studio kritiek , zegt een van de participanten Taylor Lee tegen me: ‘you are the bird in the jar.’ Deze zin schiet regelmatig door mijn hoofd.

This slideshow requires JavaScript.

indrukken van onze studio kritiek

De feedback die ik ontving tijdens studio kritiek was mysterieus. Ook de opmerking, om ver weg te blijven van Westerse kunst en voorlopig niet naar schilderijen te kijken, bracht me in de war. Dat mijn installaties sterker zijn, deed er niet toe op het moment dat ik dat te horen kreeg. De opmerking van mijn begeleider, dat mijn werk me in een duidelijke richting duwt, was verwarrend. ‘Waar duwt het werk me dan naar toe?’, vroeg ik me af. In die duisternis waarin ik me bevond hoorde ik alles aan: duiken in de iconografie van vogels, nadenken om over het idee van waar boodschappen en signalen komen en me hierop te concentreren, mijn thema’s in relatie tot kennis plaatsen, mijn hart en hoofd als contra gebruiken… Waren het dingen die mij moesten leiden om uit die glazen pot te komen? Als ik echt zelf de vogel in die glazen pot was, zou ik dus iets te vertellen hebben. Dood of Levend!