Stel dat ik man zou zijn. Zou ik dan Macho zijn? Ik zoek op wat het woordenboek me over de term vertelt: Spaans voor “mannetje”, maar verwijst in het Nederlands naar een man die zich overdreven mannelijk gedraagt en zijn moed, fysieke mannelijkheid, smaak voor vrouwen en agressiviteit tentoonspreidt. Ik voel me gewoon kind. Als ik eerlijk tegenover mezelf ben: Gelukkig! Wat als ik wel een man ben, maar geen Macho wil zijn? Omdat ik er niet uit kom, besluit ik te gaan schilderen. Snel kruip ik onder mijn bed. Van daar haal ik een rol onafgemaakte doeken tevoorschijn. Binnen enkele tellen maak ik de serie ‘Indi’ af: twee doeken waaraan een buurmeisje in 2016 werkte.

Serie Dag & Nacht

Serie ‘Dag & Nacht’ van Indi zoals nu afgemaakt, 2018

Als kind

In die tijd was ook ik erg blij. Wanneer Indi langskwam was het leuk. Soms deed ik mee, soms niet. Mijn mannetje was er meestal ook. Een van die dagen: Indi was alleen een groot doek aan het beschilderen. Op die dag mocht ze alleen met zwarte verf aan de slag. ‘Het maakt niet uit als je over het doek heen loopt’, hoefde ik alleen maar te zeggen. Dat overtuigde haar verder om aan de slag te gaan. Trots zag ik ook haar vaders ogen, vanaf de andere kant van de schutting, van waar hij meekeek. Elke keer als hij voorbij liep, viel zijn mond een stukje meer open. Terwijl ik kookte, en af en toe ook zelf ging piepen, zag ik Indi lekker bezig: gewoon aan de slag. Heerlijk, die kinderlijke spontaniteit. Op een tweede stuk doek ging Thiago aan de slag. Ook op een oppervlakt dat bijna 10 maal groter dan hijzelf was. Later stonden beide doeken samen tijdens de groepstentoonstelling SPONTANE|US mooi naast elkaar. Een onderdeel van die tenstoonstelling was in een bestemmingsloze ruimte. In die ruimte hebben grote mensen net als kinderen ook samen geschilderd. Iedereen die er naar toe kwam, werd verrast en gevraagd om stoer te zijn. Voor je het weet had bijna elke bezoeker spontaan bijgedragen: met verf en penceel op een 7 meter lang stuk doek. ‘Macho waren we geen van allen.’ Zo besloot ik gister even weer dat kind te zijn. Dat was mij in elk geval een betere bezigheid, tijden die piekende stroom aanstellerij.

Indrukken tijdens finisage expo “SPONTANE|US”, mei 2016

Macholoos 

Elke dag na school kwam Indi schilderen, samen eten, of lekker praten. Omdat de stroomuitval (een paar keer per dag) zijn piek deze week bereikte, belde ik haar vader maar op om iets af te spreken. Hij vertelde trots hoe Indi groot aan het worden is. Daarna sprak ik haar ook even. Nogsteeds noemde ze me lief: ‘buurman’. Met die energie van ons gesprek wilde ik iets. Daarom besloot ik de laatste schilderijen van haar af te maken. Een schilderij stelt dag voor, de ander de nacht. Gelukkig: veel hoefde ik niet te doen. Simpelweg, omdat beide doeken van Indi’s hand zijn. Bovendien, ik had graag dat het ook haar handschrift bleef. Langzaam werd ik nog vrolijker van binnen. Maar ik stond eigenlijk wel met een zuchtend hart naar die twee werken te kijken. Dan betrapte ik mezelf: ik miste die tijd eigenlijk best wel.

Met Indi

Met Indi en Damien samen in onze studio thuis, 2016

Spontaniteit

Boven staan nog 3 schilderijen uit Indi’s grote doek. Toen durfde ik haar uit te dagen. Mogelijk hangen de andere delen ergens in kindertehuizen. Het zwarte doek van Indi, is getransformeert in de serie ‘Invisible Dialogue’. Samen maakten we graag spontaan schilderijen. In die wereld van kinderen, bloeide mijn ziel tenminste. Vaak communiceerden we zonder woorden. En juist daarom misschien: onze dialogen voerden ons verweg. Samen doken we ergens diep in een schilderij op. Ik was alles behalve Macho. Integendeel, ik woonde samen met een andere man. We durfden gezamenlijk iets eerlijks met elkaar te delen. Zo was het afgelopen zondag ook tijdens een workshop van Rinaldo Klas bij MISSION 21. Iedereen was gelijkwaardig! Tieners uit verschillende kinderhuizen gingen gezamenlijk een dialoog aan met zichzelf. Het was hun tweede week werken met Klas. Dat ze zichzelf vertrouwden was ons duidelijk: ze waren samen als groep en alleen intens bezig. Op een afstand konden Rinaldo en ik met elkaar kletsen. Als de jongeren klaar waren, schoven we als enthousiaste kleinjes erbij. Helemaal aan het eind lieten ze zichzelf aan elkaar en aan ons nog meer zien als aanvulling, door ook iets erbij te vertellen. Ze hadden bijna allemaal op dat moment twee schilderijen af: een zwart-wit variant en een in kleur. Zonder dat er tijdens het proces een woord is gerept, voelde ik zoveel emotie. Gelukkig zag ik ook hoe diezelfde spanning binnen twee uur transformeerde in krachtiger zijn.

Indrukken tijdens MISSION 21, juni 2018

Juni 2018

Krachtig zijn we allemaal. No matter wat ons overkomt. Zo sta ik in het water, te Nieuw Amsterdam. ‘Stel dat ik zelf de antichrist die christenen ondersteunt zou kunnen zijn?’ Met opgeheven handen staar ik voor me uit. Alleen deze keer, toch een klein beetje machetloos. ‘Nee Miguel, je bent niet boos’, fluistert Tumpi me zachtjes toe. Maar ik mis wel wat vreugde om me heen. Omdat het gaat regenen loop ik snel terug naar mijn auto. In de auto beeindig ik dit dialoog snel met een pen:

even een ontroerende ervaring

hier in mijn eentje

alweer te Nieuw Amsetdam

in het water sta ik

op een puntje van de ster

waar twee rivieren samen komen

ineens, die grote golven

gewoon zomaar!

maar wel bij dit moment

mijn voeten alleen in het water

zo stil als ik maar kan zijn

tot de reeks golven de stilte doorbreekt

bevangen door ontroering

besluit ik, mijn ogen te sluiten

dankbaar over het leven

ik zie alleen de kinderen 

blij, spontaan en niet beter wetend

genietend van het leven

de goede energie die aankomt

nieuw leven herijst uit dit water

aanschouwend, wat wel goed is

ik ben ontroerd

ja nog wel!

want rijk zijn onze kinderen

– Tumpi Flow

De grote mensen zoeken het zelf maar uit! Thuis kijk ik weer naar die schilderijen: Dag en Nacht. Uit de harten van twee Surinaamse kinderen. ‘Rijk zijn onze kinderen’, denk ik alleen. Gewoon kunst van eigen bodem. Terwijl ik terug blik op die lach in de auto, toen ik me afvoeg: ‘hoe was het bij god mogelijk, dat die golven ineens zo hard sloegen aan mijn voeten?’ Op een windstille dag nog erbij. Terwijl het water verder rustig was. Links noch rechts zag ik iets, en geen boot die voorbij kwam. Nupas denk ik dieper na, en besluit dat het mogelijk gewoon een windje op zee had kunnen zijn. Een die snel voorbij waaide, zonder dat ik het zelf voelde. 😉